सरण राईका नेपाली कथा

 कथा आन्दोलन सरण राई जीवनको गोलभँुमरीमा मानिस कहाँबाट कहाँ पुगेर के केमा फस्छ ; फस्दो रहेछ । चिताए जस्तो  कहाँ हुन्छ र !      महाभूकम्पले अस्तव्यस्त पारेको अवस्था छवर्षसम्म नबनेको संबिधान बनेपछि व्यवस्थित हुन्छ कि भन्ने आशा गरिरहेका जनताहरू  चर्को तराई मधेश आन्दोलन र अघोषित भारतीय नाकाबन्दीको मारमा पर्छन् । त्यसै सन्दर्भमा ‘आन्दोलन’ भन्ने कथा लेख्ने विचार गरेको छु भन्ने  फेसबुकमा पोस्ट गरेँ । ‘आन्दोलनमा अज्ञान र निर्दोषहरू नै मारिन्छन्’ भनेर लेखेकोमा विभिन्न प्रतिक्रियाहरू आए । तर कैयौं महिना बितिसक्दा पनि  कथा लेख्न सकेको थिइनँ । तराई मधेश आन्दोलन थिग्रीसकेपछि कस्तो परिणाम आउँछ त्यसैअनुसार लेखौलाँ, सोच्दै थिएँ । आन्दोलन विविध रूप र रङ्गहरूमा बदलिँदै गयो । आन्दोलन निष्कर्शमा पुग्न नसकेकोले कथा लेखन पनि हुन सकेन । कथा लेख्छु भने पछि लेख्नै पर्ने भयो । पात्रहरू कसलाई बनाउने ? २००४ सालदेखि अहिलेसम्म अनेकौं व्यवस्था र आन्दोलनहरू बेहोरीसकेको पात्रलाई नै मुख्य पात्र बनाएर कथा लेखौँ कि भन्ने सोचेँ । त्यस्तो पात्रको कमि थिएन । धेरै पात्रहरूमध्ये उपयुक्त प...

  जब घाम डुब्न लाग्छ सरण राई ध्वासे बादल रंगिन्छ जब घाम डुब्न लाग्छ |पश्चिमपट्टिको आकाश सधवाको सिउदो झैँ सिन्दुरे रंगले पोतिन्छ  |घाम गोलो सिन्दुरको डल्ला झैँ भएर डुब्न लाग्छ रातको आगमनको पुर्ब संकेत दिदै |ऊ  अस्ताउदै गरेको सूर्यलाई हेर्न चाहदैन तर फेरी हेर्छ जसले एक प्रकारको विरक्तिको भाव उसको अन्तष्करणमा उब्जाई दिन्छ | अनेक प्रकारका बिचार, कल्पना र भावनाहरुले उसको अन्तष्करणको शान्ति खलबलिन्छ |द्वन्द्व मानसिक तिब्र द्वन्द्वभित्र पीडाको अनुभव उसलाई हुन थाल्छ |उसले लेखाजोखा गर्न थाल्छ दिनभरी उसले के के गरेको छ | उपलब्धि केहि भएन , प्रयत्न र निस्क्रियतामा  केहि फरक नभएको देख्दा _ उसलाई लाग्छ ऊ फेरि  ठगिएको छ , उसले पाउनुपर्ने उपलब्धि पाएको छैन | उसले भोग्न सक्नुपर्ने सफलताको सुखबाट ऊ बन्चित भैरहेछ |असफलता _ निरन्तर असफलताले आशा र विश्वासको सहारामा अगाडी बढ्ने मानिसको जीवनमा निराशा,कुण्ठा र आत्मग्लानी को सृष्टि पनि गर्न सक्छ ... आफ्नै नाम ; सुचना पाटीमा टासिएको सफल उम्मेदवारहरुको नामावलीको सूची मा सबै आफ्नै नाम हेरिरहेका थिए | भ...

 (कथा) सहिद परिवार सरण राई सबै किसानको जस्तै मेरो अवस्था छ । झन् यसपाली त अनेकौँ विपत्तिमाथि आपत्ति थपिएको छ । म अथाह पीडाभित्र डुबी रहेको छु । किसानको पीडा जब उसको खेती बाझो हुन्छ, त्यो भन्दा पीडादायी अवस्था अरू के हुन सक्ला ? खेती उठाउने सामथ्र्य मसित रहेन । जोत्ने गोरु छैन । मेरो हरेक खेती किसानीका कामहरूमा साथ दिने जीवन साथी, अर्धाङ्गीनी, प्यारी पत्नी ‘प्यारालाइसिस’ भएर ओछ्यानमा लडिरहेकी छे । उसलाई स्याहार्दा स्याहार्दै मेरा दिन रात बितिरहेका छन् । म एक्लै खेती उठाउन सक्छु जस्तो लाग्दैन । दुइ छोरा, एक छोरी र हामी पति पत्नी पाँच जनाको अत्यन्त सुखी परिवार थियो । आफ्नै पाखुरी बजाएर आनन्दसाथ जीवन गुजारा गरि रहेका थियौँ । आँधि पेट खाएर पनि सन्तोष मानि रहेका थियौँ । बाँच्नु प्रकृतिको असीम कृपा सम्झेका थियौँ । भोकभोकै दिन काट्ने गरिबहरूका अवस्था हेरी हामी राम्रै हालतमा थियौँ । ‘राज्य कहाँ छ ? राज्यसत्ता के हो ? कसरी शोषणको माध्यम भएको छ पुरानो सत्ता ?’ एकदिन गाउँमा बिद्रोहीहरू आए र यस्ता अनेकौँ कुराहरू गर्न थाले । ‘भोकले मर्नुभन्दा जनमुक्तिका लागि जनयुद्धमा मर्नु जाति हो’, भने । ‘राज्...